9 yanvar 2016
Bizim ölkədə yaşam uğrunda mücadələ getdiyi bir vaxtda, dünyada elm aləmini yenidən sevinc bürüyüb. Kimya üzrə beynəxalq birlik (İUPAC) elə yeni il ərəfəsində boş qalmış 4 xananın da tapıldığını qeyd edərək Mendeleyev cədvəlinin tamamlandığını elan etdi. İndiyə kimi kəşfinin ekspertizası gedən 4 elementin kəşfləri təsdiq olundu. Beləliklə, 7 period, 118 element olmaqla Mendeleyev cədvəli hələlik (!) tamamlandı. Amma "stabillik adası" nəzəriyyəsinə görə araşdırmaları davam etdirib stabil elementləri (120 və daha sonrakı elementlər) tapmaq hədəflənir. Əgər belə olarsa, cədvəldə yeni, 8-ci period başladılmalı olacaq.
Bu haqda hələ bir neçə ay əvvəl Almaniya, Darmştadda yerləşən GSİ Helmholz araşdırma mərkəzində olarkən yazmışdım. Oradakı UNİLAC adlı məşhur ion sürətləndirici vasitəsilə gecəli-gündüzlü, yorucu eksperimentlərimiz olmuşdu. Mərkəz ona görə əsas araşdırma bazalarından biridir ki, periodik cədvəldəki 6 element burda kəşf olunub. 107-112-ci elementləri, bohrium (Bh), hassium (Hs), meitnerium(Mt), darmştadium (Ds), roentgenium (Rg), kopernikium(Cn) həmin mərkəzin dünya elminə töhfəsidi. 114-cü element flerovium (Fl) Dubnada rus kimyaçıları, 116 livermorium (Lv) ABŞ-dakı araşdırmaçıların payına düşürdü.
Yerdə qalan 4 elementin kəşfi bu yeni ildə, dekabrın 30-da elan olundu. Kəşf edən qruplara bu ilin iyun ayına kimi vaxt verilir ki, kəşfinə nail olduqları elementə ad versinlər. Bu şərəfi 113-cü element üçün Yaponiya, qalan 115,117 və son 118 üçün ABŞ və Rusiyada Dubna araşdırma mərkəzi bölüşdürəcək. Yaponlar indidən ad seçiblər: 113-ün adı çox güman ki, Yaponiyanın şərəfinə “Japanium”olasıdı. Şəkildə yaponların araşdırma qrupunun başçısı Kosuke Moritanın dekabr 31-də kəşfin elan olunmasına aid keçirilən press konfransdakı sevinci.
Bizim ölkədə yaşam uğrunda mücadələ getdiyi bir vaxtda, dünyada elm aləmini yenidən sevinc bürüyüb. Kimya üzrə beynəxalq birlik (İUPAC) elə yeni il ərəfəsində boş qalmış 4 xananın da tapıldığını qeyd edərək Mendeleyev cədvəlinin tamamlandığını elan etdi. İndiyə kimi kəşfinin ekspertizası gedən 4 elementin kəşfləri təsdiq olundu. Beləliklə, 7 period, 118 element olmaqla Mendeleyev cədvəli hələlik (!) tamamlandı. Amma "stabillik adası" nəzəriyyəsinə görə araşdırmaları davam etdirib stabil elementləri (120 və daha sonrakı elementlər) tapmaq hədəflənir. Əgər belə olarsa, cədvəldə yeni, 8-ci period başladılmalı olacaq.
Bu haqda hələ bir neçə ay əvvəl Almaniya, Darmştadda yerləşən GSİ Helmholz araşdırma mərkəzində olarkən yazmışdım. Oradakı UNİLAC adlı məşhur ion sürətləndirici vasitəsilə gecəli-gündüzlü, yorucu eksperimentlərimiz olmuşdu. Mərkəz ona görə əsas araşdırma bazalarından biridir ki, periodik cədvəldəki 6 element burda kəşf olunub. 107-112-ci elementləri, bohrium (Bh), hassium (Hs), meitnerium(Mt), darmştadium (Ds), roentgenium (Rg), kopernikium(Cn) həmin mərkəzin dünya elminə töhfəsidi. 114-cü element flerovium (Fl) Dubnada rus kimyaçıları, 116 livermorium (Lv) ABŞ-dakı araşdırmaçıların payına düşürdü.
Yerdə qalan 4 elementin kəşfi bu yeni ildə, dekabrın 30-da elan olundu. Kəşf edən qruplara bu ilin iyun ayına kimi vaxt verilir ki, kəşfinə nail olduqları elementə ad versinlər. Bu şərəfi 113-cü element üçün Yaponiya, qalan 115,117 və son 118 üçün ABŞ və Rusiyada Dubna araşdırma mərkəzi bölüşdürəcək. Yaponlar indidən ad seçiblər: 113-ün adı çox güman ki, Yaponiyanın şərəfinə “Japanium”olasıdı. Şəkildə yaponların araşdırma qrupunun başçısı Kosuke Moritanın dekabr 31-də kəşfin elan olunmasına aid keçirilən press konfransdakı sevinci.
 |
| Araşdırma qrup lideri Kosuke Morita |
No comments:
Post a Comment